परिचय

नेपालको संविधान २०७२ को धारा ५१ को खण्ड (च) को वुँदा नं. ५ मा “राष्ट्रिय आवश्यकता अनुसार सूचना प्रविधिको विकास विस्तार गरी त्यसमा सर्वसाधारण जनताको सहज सरल पहुँच सुनिश्चित गर्ने तथा राष्ट्रिय विकासमा सूचना प्रविधिको उच्चतम प्रयोग गर्ने तथा वुँदा नं. ७ मा “एकीकृत राष्ट्रिय परिचय व्यवस्थापन सूचना प्रणाली विकास गरी नागरिकका सबै प्रकारका सूचना विवरणहरु एकीकृत रुपमा व्यवस्थापन गर्ने तथा यसलाई राज्यवाट उपलव्ध हुने सेवा सुविधा राष्ट्रिय विकास योजनासँग आवद्ध गर्ने ” भनी उल्लेख गरिएको छ । यस संवैधानिक व्यवस्थालाई मध्यनजर गर्दै दुर्गम एवं ग्रामीण क्षेत्रमा वसोवास गर्ने आम नागरिकहरुको लागि सूचना प्रविधिको माध्यमवाट प्रदान गरिने सेवा एवं सुविधाहरुको सहज एवं सरल पहुँच स्थापित गर्न स्थानीय सरकारसँगको सहकार्यमा स्थापना एवं सञ्चालन गर्ने गरी एकीकृत सूचना प्रविधि सेवा केन्द्र (Integrated IT Service Center)  को अवधारणा तयार पारिएको छ ।

नेपाल सरकारले नागरिकलाई प्रदान गर्ने धेरैजसो सेवा/सुविधाहरु अनलाईन/ईन्टरनेट मार्फत प्रवाह भैरहेका तथा निकट भविष्यमा हुनगैरहेका छन् । तथापी दुर्गम एवं ग्रामीणस्तरमा सूचना प्रविधिको सहज पहुँच स्थापना नभएको र सूचना प्रविधिको प्रयोग गर्नसक्ने दक्ष जनशक्ति पनि उपलव्ध नभएको अवस्थामा सरकारी सेवाहरु सूचना प्रविधिको माध्यमवाट नागरिक समक्ष पुर्‍याउनको लागि स्थानीय सरकार (गाऊँपालिका, नगरपालिका) सँगको सहकार्यमा एकीकृत सूचना प्रविधि सेवा केन्द्र स्थापना गरी केन्द्र मार्फत नागरिकलाई सहज एवं पारदर्शीरुपमा सेवा प्रदान गर्न सके अत्यन्तै उपलव्धिमूलक हुनेछ ।

केन्द्रले निम्न लिखित सरकारी सेवा सुविधाहरु अनलाईन/ईन्टरनेट (E-Services) मार्फत सहजरुपमा नागरिकलाई प्रदान गर्नको लागि एकीकृत सेवा केन्द्रको रुपमा कार्य गर्नेछ ।

सरकारी ई-सेवा

  1. जन्म दर्ता, मृत्यु दर्ता, विवाह दर्ता, नाता कायम, बसाई सराई लगायतका आधारभूत सेवाहरु
  2. लोकसेवाको अनलाईन आवेदन फर्म भर्ने, परिक्षा वोर्ड/विश्वविद्यालयका पाठ्यक्रम एवं नतिजाहरु
  3. नागरिकता, सवारी चालक प्रमाणपत्र (Driving License), राहदानी (Passport) लगायतका सेवाहरु ।
  4. कम्पनी दर्ता, फर्म दर्ता, घरेलु उद्योग दर्ता, सामुदायिक सँस्था/गैसस दर्ता, भ्याट/पान दर्ता लगायतका सेवाहरु ।   
  5. Utility Services जस्तै: खानेपानी, विजुली, टेलिफोन, मालपोत लगायतका सुविधाहरु ।
  6. जग्गा प्रशासन सम्बन्धी सवै कार्यहरु ।
  7. बैंकिङ, धितोपत्र लगायतका अनलाईन सेवाहरु ।
  8. स्थानीय तहमा सञ्चालित कार्यक्रम, बजेट, खर्च लगायतको पारदर्शिता कायम गर्न वेवसाईट मार्फत जानकारी दिने ।
  9. सूचना प्रविधिको माध्यमवाट सरकारी, सार्वजनिक एवं निजी सँस्थाहरुले प्रदान गर्ने सेवा तथा सुविधाहरुको जानकारी प्रदान गर्ने ।

शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, पर्यटन, स्थानीय उत्पादन सम्बन्धी सेवाहरु

  1. सूचना प्रविधिको अधिकतम प्रयोग गरी विद्यालय शिक्षालाई प्रतिस्पर्धी एवं प्रभावकारी  बनाउनको लागि विकास गरिएका निम्न बमोजिमका डिजिटल पाठ्यसामाग्रीहरु ग्रामीणस्तरमा सञ्चालित विद्यालयका शिक्षक एवं विद्यार्थीहरुलाई सहज तवरले उपलव्ध गराउने ।    
    1. विशेषज्ञ शिक्षकबाट शिक्षण सामग्रीहरु प्रयोग गरी गराईएको शिक्षण श्रव्य-दृष्य सामग्री (Teaching Audio-Visual Material)
    2. आवश्यक उपकरण एवं वस्तुहरु प्रयोग गरी विकास गरिएका विज्ञान, गणित एवं अन्य विषयका प्रयोगात्मक कक्षाहरुको (Practical Classes) डिजिटल शिक्षण सामग्रीहरु ।
    3. उपयोगी E-Books, Practice Notes etc.
  2.  शहरका ठूला अस्पताल एवं दक्ष चिकित्सकसँग समन्वय गरी सूचना प्रविधिको माध्यमवाट ई-स्वास्थ्य, टेलिमेडिसिन लगायतका कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्ने र स्थानीयस्तरवाटनै गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा नागरिकलाई प्रदान गर्ने ।
  3. वेवसाईट एवं डिजिटल कन्टेण्टहरुको प्रयोग गरी स्थानीयस्तरमा सञ्चालित व्यवसायिक कृषि, पर्यटन तथा स्थानीय उत्पादन लगायतका क्षेत्रको विकास, विस्तार तथा प्रवर्द्धन गर्ने र राष्ट्रिय एवं अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा प्रचार प्रसार गर्ने ।
  • NP CERT
    NP CERT

    NP CERT

    CERT(Computer Emergency Response Team) एक सूचना प्रविधि विशेषज्ञ समुह हो | यो इन्टरनेटको आधिकारिक आपतकालीन समुह हो जुन सूचना प्रविधिको Security Incident रोकथाम गर्ने  तथा जवाफदेही निकाय हो |यसले इन्टरनेट सम्बन्धि चुनौतीहरुको समाधान गर्ने लक्ष्य लिएको छ |

  • जी- क्लाउड
    जी- क्लाउड

    जी- क्लाउड

    जी- क्लाउड

  • बिद्युतीय हाजिर
    बिद्युतीय हाजिर

    बिद्युतीय हाजिर

    यहाँ थिच्नुहोस

  • IT Profiling
    IT Profiling

    IT Profiling

    वर्तमान परिदृश्यमा नेपाल सरकार अन्तर्गत विभिन्न निकायहरुले हरेक आर्थिक वर्षमा सूचना प्रविधिमा आधारित प्रणालीहरू बनाउने गरेका छन् | यस्ता सफ्टवेयरहरु विभिन्न प्रकार र उदेश्यका हुने गरेका छन् | प्राय: जसो सूचना प्रविधिमा आधारित प्रणालीहरू आउटसोर्स परामर्शमा

  • ई- भिलेज
    ई- भिलेज

    ई- भिलेज

    ई- भिलेज भन्नाले सूचना प्रविधिको पहुँच ग्रामीण स्तरसम्म पुर्‍याई यसको मध्यमबाट सार्वजनिक सेवा (ई-सेवा), शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, पर्यटन, स्थानीय विकास लगायतका क्षेत्रको विकास, विस्तार तथा प्रवर्द्धन गर्नु हो | सूचना प्रविधिको अधिकतम प्रयोग गरि शहर र ग्राम

  • डिजिटल कन्टेन्ट
    डिजिटल कन्टेन्ट

    डिजिटल कन्टेन्ट

    नेपालको दुर्गम क्षेत्रहरुमा दक्ष्य शिक्षकहरुको उपलब्धता कमै मात्र हुने भएकोले दुर्गम क्षेत्रमा गुणस्तरीय शिक्षाबाट बंचित हुने अवस्था रहेको छ | सो समस्यालाई मध्यनजर गर्दा शहरी क्षेत्रका दक्ष्य तथा बिशेषज्ञ शिक्षकले शिक्षण गरेको शिक्षण श्रब्य दृश्य सामग्री

  • मोवाइल एप
    मोवाइल एप

    मोवाइल एप

    प्रविधिको विकास र प्रगतिले मानिसहरुलाई बढी ट्याबलेट, स्मार्ट फोन वा कुनै अन्य मोबाइल उपकरणमा झुकाएको छ। गत केहि वर्षमा मोबाइल अनुप्रयोग विकास एक उकालो उद्योग भएको छ।

  • GEA
    GEA

    GEA

    नेपाल सरकारको विद्युतीय शासनको अवाधारको लक्ष्य र उदेश्य प्राप्तिका लागि GEA कार्यन्वयन संरचना भएको र विध्युतीय शासनको लागि यो नै अन्तरास्ट्रिय अभ्यासका लागि सिफारिस गरिएको हुदा GEA ले हार्डवेयर प्रविधि, सूचना व्यवस्थापन प्रणाली विकासको निर्देशक, सुचनाको स

  • तालिम
    तालिम

    तालिम

    सूचना प्रविधि विभागको प्रशिक्षण, अनुसन्धान र विकास शाखाको मुख्य उद्देश्य भनेको सरकार, सार्वजनिक र अन्य महत्वपूर्ण क्षेत्रका संगठनहरुसंग प्रशिक्षण र क्षमता निर्माण कार्यक्रम गर्नुको साथसाथै साइबर अपराध र साइबर सुरक्षा सम्बधि जागरूकता र तालिम प्रदान गर्नु र

  •  ई-स्कुल
    ई-स्कुल

    ई-स्कुल

    ई-भिलेज एवं ई-स्कुल कार्यक्रमलाई सफ्टवयर को प्रयोग गरी व्यवस्थित एवं प्रभावकारी बनाउनको लागि विभागवाट विकास गरिएको Web-based e-School and e-Village Management Information System Government Cloud मा Host भई सञ्चालनमा रहेको छ ।